30 tháng 6, 2011

Nhất tướng công thành vạn cốt khô

                       C âu thơ này được nhiều người nhắc đến khi nói về sự
         tàn khốc của chiến tranh . Nó nằm trong bài thơ nổi tiếng  của
         Tào Tùng ( đời Đường ) mang tên KỶ HỢI TUẾ  .
                           Năm 897 , đời Đường Hy Tông , Trấn Hải Tiết Độ Sứ
         Cao Biền được phong Hầu Tước sau khi trấn áp đẫm máu cuộc
         khởi nghĩa nông dân Hoàng Sào ở khu vực Hoa Nam , phía Nam
        Trường Giang .
                                                  KỶ HỢI TUẾ
                    T rạch quốc giang sơn nhập chiến đồ
                                     Sinh dân hà kế lạc tiều tô
                                     Bằng quân mạc thoại phong hầu sự
                                     Nhất tướng công thành vạn cốt khô  .

                                                                                  TÀO TÙNG
                                                  NĂM KỶ HỢI
                    G iang Nam cuộc chiến đã bùng
                                   Dân đen còn biết đến vùng nào yên
                                 " Phong hầu " thôi , chớ rùm beng
                                    Một anh lên tướng , vạn tên rơi đầu  .

                                                                     NGUYỄN KHÔI  dịch  .
                                    Cuộc chiến Giang Nam đã nổ bùng
                                    Lương dân nghèo đói hết nơi dung
                                    Chỉ vì hai chữ Vương Hầu đó
                                    Mà vạn thây khô một tướng phong   .

                                                                       Kiều Diệu Hương dịch  
.

Thơ xướng họa 06.2011

                                                         THAN  !
                      N ốc chén men cay đốt nỗi sầu
                                       Trần gian đeo đẳng tận bao lâu
                                       Mấy năm thi thố tài cao thấp
                                       Một thuở đua chen trí cạn sâu
                                       Mới đó còn rền hơi gió én
                                       Mà nay đã mỏi cánh chim âu
                                       Trò đời thế sự chừng hư ảo
                                       Thực tế dây dưa đến bạc đầu  .

                                                               BÌNH DÂN ( NGUYỄN ĐỨC )
                                                         ( TT.Mỹ An , huyện Tháp Mười , ĐT )
                                          THUỞ BAN ĐẦU
                               ( Bài  họa )
                         M en cay không lấp nổi cơn sầu
                                     Cát bụi ta về cũng chẳng lâu
                                     Nhạc cổ mong nghe cung bậc mới
                                     Thơ xưa chờ đón ý tình sâu
                                     Lầu cao luôn nhớ thân hoàng hạc
                                     Biển rộng sao chùng cánh hải âu
                                     Thương hải tang điền luôn biến đổi
                                     Giữ cho còn mãi thuở ban đầu   .

                                                                       LÊ NGỌC THẠC 06.2O11
                                 

26 tháng 6, 2011

Cành mai bất diệt của MÃN GIÁC THIỀN SƯ

                                      CÁO TẬT THỊ CHÚNG
                        X uân khứ bách hoa lạc
                                          Xuân đáo bách hoa khai
                                          Sự trục nhãn tiền quá
                                          Lão tòng đầu thượng lai
                                          Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
                                          Đình tiền tạc dạ nhất chi mai  .

                                                                        MÃN GIÁC THIỀN SƯ
                            CÓ BỆNH BẢO MỌI NGƯỜI
                      X uân đi , trăm hoa rụng
                                       Xuân đến , trăm hoa cười
                                       Trước mắt việc đi mãi
                                       Trên đầu già đến rồi
                                       Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết
                                       Đêm qua sân trước một cành mai   .

                                                                              NGÔ TẤT TỐ  dịch .

                                      Xuân đi muôn vạn hoa tàn
                                      Xuân về thắm lại ngập tràn những hoa
                                      Việc đời thế sự đi qua
                                      Trên đầu tuyết điểm một vài cọng sương
                                      Chờ cho xuân hết hoa tàn
                                      Đêm qua sân trước nở vàng cành mai  .

                                                                                  TẢN ĐÀ dịch .
                                      T hế sự dòng đời cứ mãi trôi
                                      Nhân sinh vạn vật có rồi vơi
                                      Xuân qua trăm đóa rơi che đất
                                      Xuân tới trăm hoa nở đẹp trời
                                      Trước mắt cuộc đời trong thoáng chốc
                                      Trên đầu tóc bạc đã nằm phơi
                                      Xuân tàn cứ ngỡ hoa tàn hết
                                      Đêm trước cành mai lại nở chồi  .

                                                               TỪ ĐÀ THÀNH phỏng dịch .

                     C ành mai nở trong đêm cuối cùng của mùa xuân ở bài kệ
              tuyệt bút của Thiền Sư Mãn Giác là một hình tượng bất hủ  của
              thơ ca Thiền thời Lý .
                     Tuần hoàn không chỉ là qui luật chi phối thế giới hiện  hữu
              này , mà thế giới thực chất là sinh sôi nảy nở . Đừng tưởng con
              người ra đi là cuộc đời kết thúc . Thực ra cuộc đời vẫn tiếp diễn
              theo qui luật thiên nhiên , mọi người vẫn tiếp tục sống , cây  cỏ
              vẫn trở lại tốt tươi sau mùa đông băng giá : Xuân qua , hạ  đến ,
              thu sang , đông tàn  !
                      Thân này có sinh ắt có tử , nhưng trong cái thân sinh tử đó
              có cái tâm bất diệt . Đây chính là cốt tủy của đạo Phật vậy .

                                                                         LÊ NGỌC THẠC 06.2011

24 tháng 6, 2011

Thơ xướng họa 06.2011

                                                              YÊU
                    T rông dáng em đi những buổi chiều
                                    Nghe lòng xao xuyến biết mình yêu
                                    Tóc ươm trong nắng đôi bờ ngọc
                                    Ai khẽ ngâm nga mấy vận Kiều
                                    Vắng bóng bâng khuâng buồn quạnh quẻ
                                    Tìm hương còn đọng bớt cô liêu
                                    Đêm nay dệt trọn vần thơ mộng
                                    Gởi trọn tâm tư nặng cánh diều  .

                                                           THÁI NHÂN ( TRẦN CHÂU THỚI )
                                                  ( Chi hội UNESCO Thơ Đường Cao Lãnh - ĐT )
                                                     LẺ  BÓNG
                               ( Bài  họa )
                       X a rồi nắng sớm với mưa chiều
                                   Thương nhớ vơi đầy , thuở mới yêu
                                   Công sức trồng người trên đất Tháp
                                   Tài hoa bạc mệnh chỉ thân Kiều
                                   Bâng khuâng hoa cỏ nơi tiền sảnh
                                   Trăn trở gối chăn chồn hậu liêu
                                " Nuối tiếc " thơ còn , tơ vội đứt
                                   Tìm đâu em hỡi ! mảnh dây diều  ? 

                                                                       LÊ NGỌC THẠC 06.2011
          * " Nuối tiếc " : Tên một bài thơ của vợ anh Thái Nhân , chị dã qua
                                    đời năm 2004  .

23 tháng 6, 2011

Sáng tác mới 06.2011

                                   CHUYỆN THÚY KIỀU
                          * K ính tặng Thầy : GS.NGND. Lê Trí Viễn
                                                           " Cửa ngoài vội rủ rèm the ,
                                                              Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình. "
                                                                                 ( TRUYỆN KIỀU - NGUYỄN DU )
                                  Đêm Thúy Kiều băng lối giữa khuya
                                  Nguyễn Du che bớt mảnh trăng kia
                                  Giúp khung trời mộng đầy hư ảo
                                  Mong mối tơ loan chẳng đoạn lìa
                                  Đau đớn tình nhà còn bịn rịn
                                  Phủ phàng duyên phận hết trau tria
                                  Bất công xã hội không tồn tại
                                  Thì mối tình xưa đâu cách chia !

                                                                   LÊ NGỌC THẠC  06.2011  

                                  

22 tháng 6, 2011

Thơ xướng họa 06.2011

                                     LỜI CHÚC ĐẦU NĂM
                   T rước ngưỡng giao thừa chúc mấy câu :
                                  Phương danh đất nước mãi vươn cao
                                  Tài năng xuất chúng ngời Nam Bắc
                                  Ý chí kiên cường rạng Á Âu
                                  Công sức bỏ ra tròn trách nhiệm
                                  Tiền tài thu lại đạt yêu cầu
                                  Oai hùm : Nhũng lại co giò chạy
                                  Xã hội an sinh phát triển mau  .

                                                                 BÌNH DÂN ( NGUYỄN ĐỨC )
                                                     ( TT. Mỹ An , H. Tháp Mười , T.Đồng Tháp )
                                    TẢN MẠN ĐẦU XUÂN
                               ( Bài  họa )
                      X uân về tản mạn viết vài câu
                                  Dáng đứng quê hương nay đã cao
                                 Ông Phúc đang cười trên đất Việt
                                 Thần Tài đã khóc khắp trời Âu
                                 Thằng Bần khó sống toan lo chạy
                                 Ông Thọ về thăm chẳng phải cầu
                                 Giờ đến tình riêng , xin chúc bạn  :
                                 Thơ làm hay , kinh tế lên mau  !

                                                                        LÊ NGỌC THẠC 06.2011

19 tháng 6, 2011

Thơ xướng họa 06.2011

                          TƯỞNG NHỚ CỤ ĐỒ CHIỂU
                   N hư ánh sao khuê chiếu rạng ngời
                                  Trẩy thuyền thơ , chở đạo nơi nơi
                                  Tấm lòng trung hiếu sôi hồn nước
                                  Tác phẩm kiên trinh xót dạ người
                                  Đức sáng ngàn đời tâm quí trọng
                                  Lòng ngay chín khúc chí cao vời
                                 Thanh danh Đồ Chiểu hồng trang sử
                                 Thiên hạ tôn thờ vạn thế soi  .

                                                                           HOÀNG  HÀ
                                               (  Chi hội UNESCO Thơ Đường Cao Lãnh - ĐT )
                                  BÊN MỘ CỤ ĐỒ CHIỂU
                                ( Bài  họa )
                           B ao năm ngọc sáng vẫn luôn ngời
                                         Thân gởi Ba Tri , danh khắp nơi
                                         Văn tế bùi ngùi lay bóng nguyệt
                                         Truyện thơ ray rứt nhói tim người
                                         Mênh mang sông nước , rày đâu vắng
                                         Trăn trở hương hoa , mãi cách vời
                                         Ngọn bút trừ gian, thuyền chở đạo
                                         Muôn đời hậu thế sẽ còn soi   .
                                                                             LÊ NGỌC THẠC 06.2011 
                     

Thơ xướng họa 06.2011

                                                       TỰ  VỊNH
                   T ránh né làm sao cũng phải già
                                  Ngày mang sáu tấm chẳng còn xa
                                  Nghĩ lui rối rắm , đầu long ốc
                                  Ngó tới tùm lum , mắt trổ hoa
                                  Muốn góp cho đời vài khúc nhạc
                                  Mong đem đến bạn ít câu ca
                                  Ngờ đâu ý hướng thành công cốc
                                  Thơ chỉ cầu hồn , nhạc đám ma  !

                                                                          PHƯƠNG   LÊ
                                                        ( TT. Mỹ An , Tháp Mười , Đồng Tháp )
                                                  NHẮN  BẠN
                               ( Bài  họa )
                        M ới quen , có lẽ tuổi chưa già
                                   Cát bụi ta về vẫn khá xa
                                   Cuộc sống nhiều đường đâu chỉ bướm
                                   Tình đời lắm nỗi chẳng là hoa
                                    Mây hôn ánh sáng thành bông nắng (1)
                                    Đời có tình yêu rộn tiếng ca
                                    Xin cứ làm thơ và dạo nhạc
                                    Cầu hồn không giống , chẳng đưa ma   .

                                                                           LÊ NGỌC THẠC 06.2011
         (1) : " Đám mây đen thành những đóa hoa trời khi được ánh sáng
                   đến hôn "  ( R. Tagore)                                                                  

15 tháng 6, 2011

Sáng tác mới 06.2011

                                     CÁM ƠN BẰNG HỮU
                        C ám ơn bằng hữu đến cùng tôi !
                                   Ngày giỗ thân sinh lại đến rồi
                                   Rượu uống vài ly sao chếnh choáng
                                   Thơ làm dăm chữ bỗng chơi vơi
                                   Vầng trăng ngày tháng khi tròn khuyết
                                   Tình bạn xưa nay khó đổi dời
                                   Tay bắt mặt mừng , xin chạm cốc
                                   Tửu phùng tri kỷ chẳng nên thôi  !

                                                                LÊ NGỌC THẠC 06.2011 
 

11 tháng 6, 2011

Những bài Đường thi đi cùng năm tháng

                                   PHONG KIỀU DẠ BẠC
                    N guyệt lạc ô đề sương mãn thiên
                                    Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
                                    Cô Tô thành ngoại Hàn San Tự
                                    Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền  .

                                                                            TRƯƠNG KẾ
                         ĐÊM THUYỀN ĐẬU BẾN PHONG KIỀU
                       T răng tà , chiếc quạ kêu sương
                                  Lửa chài , cây bến sầu vương giấc hồ
                                  Thuyền ai đậu bến Cô Tô
                                  Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San  .

                                                                                    TẢN ĐÀ  dịch
                                         LƯƠNG CHÂU TỪ
                     B ồ đào mỹ tửu dạ quang bôi
                                      Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi
                                      Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu
                                      Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi   .

                                                                         VƯƠNG  HÀN
                                  BÀI HÁT LƯƠNG CHÂU
                     B ồ đào , rượu rót chén lưu ly
                                      Muốn uống , tỳ bà giục ngựa đi
                                      Bãi cát say nằm , chê cũng mặc
                                     Xưa nay chinh chiến mấy ai về  .

                                                                            TẢN ĐÀ dịch
     

10 tháng 6, 2011

Thơ xướng họa 06.2011

                                         MẶT TRỜI CHIỀU
                     T uyệt cảnh khôn sao diễn hết lời
                                     Phút giây hỏa nữ sắp rời ngôi
                                     Thi thần bối rối buông ngòi ngọc
                                     Họa thánh bâng khuâng vứt cọ trời
                                     Khi tỏa hồng quang , khi chói lọi
                                     Lúc tuôn huyết dụ , lúc chơi vơi
                                     Kỳ quan vũ trụ nghìn niên đại
                                     Lờ lững chân không khối đỏ ngời  .

                                                                                PHI  HIỆP
                                              CHIỀU XA XỨ
                               ( Bài  họa )
                        C hiều quê sao nói chẳng nên lời
                                     Bút mực đây rồi thơ thế ngôi
                                     Sắc trắng ngút ngàn che đỉnh núi
                                     Màu hồng tít tắp phủ chân trời
                                     Nông phu vội bước chân không mỏi
                                     Lữ khách xa nhà rượu chẳng vơi
                                  " Nhật mộ hương quan hà xứ thị "
                                     Câu thơ như ngọc vẫn luôn ngời   .

                                                                   LÊ NGỌC THẠC 06.2011
                                       

8 tháng 6, 2011

Tiếng cười hay tiếng khóc ?

                               VỊNH KHOA THI HƯƠNG
                   N hà Nước ba năm mở một khoa
                                  Trường Nam thi lẫn với trường Hà
                                  Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ
                                  Ậm ọe quan trường miệng thét loa
                                  Lọng cắm rợp trời quan sứ đến
                                  Váy lê quét đất mụ đầm ra
                                  Nhân tài đất Bắc nào ai đó
                                  Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà  !

                                                               TRẦN TẾ XƯƠNG ( TÚ XƯƠNG )
                      Đ ây là TIẾNG CƯỜI châm biếm sâu cay đồng thời cũng là
         TIẾNG KHÓC ngậm ngùi , nuối tiếc cho nền Hán học suy tàn , cho
          nỗi nhục của đất nước  .

                                                                LÊ NGỌC THẠC ( Cảm nhận )
                                                                             

Những bài thơ vượt thời gian

                                 Đ ây là hai bài thơ trứ danh trong kho tàng Đường thi ,
           giá trị của nó đã vượt không gian và thời gian . Xin chia sẻ cùng các
           bạn yêu thơ  .

                           ĐỀ ĐÔ THÀNH NAM TRANG
                     K hứ niên kim nhựt thử môn trung
                                     Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
                                     Nhân diện bất tri hà xứ khứ
                                     Đào hoa y cựu tiếu đông phong 

                                                                              THÔI  HỘ

                                         BẢN DỊCH CỦA TẢN ĐÀ :
                        N ăm xưa cửa ấy ngày này
                                    Hoa đào đua nở cho ai thêm hồng
                                    Nay đào đã quyến gió đông
                                    Mà sao người đẹp bềnh bồng nơi nao  .

                                                                                  TẢN  ĐÀ
                                          HOÀNG HẠC LÂU
                    T ích nhân dĩ thừa hoàng hạc khứ
                                   Thử địa không dư hoàng hạc lâu
                                   Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản
                                   Bạch vân thiên tải không du du
                                   Tình xuyên lịch lịch Hán Dương thụ
                                   Phương thảo thê thê Anh Vũ châu
                                   Nhật mộ hương quan hà xứ thị
                                   Yên ba giang thượng sử nhân sầu  .

                                                                                   THÔI HIỆU
                T ương truyền rằng , khi thi hào Lý Bạch đến lầu Hoàng Hạc ,
       thấy bài thơ của Thôi Hiệu trên vách , đọc xong ông vứt bút ngửa
       mặt than rằng  :
                                Nhãn tiền hữu cảnh đạo bất đắc
                                Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu
 Nghĩa là :      Cảnh trước mặt không thể nói ra được
                       Vì Thôi Hiệu đã nói hết cả rồi trong bài thơ đề ở trên đầu  .
      
                                         BẢN DỊCH CỦA TẢN ĐÀ
                       H ạc vàng ai cưỡi đi đâu  ?
                                   Mà đây Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ
                                   Hạc vàng đi mất từ xưa
                                   Nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay
                                   Hán Dương sông tạnh cây bày
                                   Bãi xa Anh Vũ xanh dầy cỏ non
                                   Quê hương khuất bóng hoàng hôn
                                  Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai  !

                                                                               TẢN  ĐÀ

6 tháng 6, 2011

Thơ xướng họa độc đáo

                               C huyện kể rằng , có ông Chánh Tổng mất một con gà
     rất béo tốt . Tức giận , nhưng muốn chứng tỏ mình vừa có uy quyền
     vừa giỏi thơ văn , ông đã viết bài thơ dán trước cổng nhà . Bài thơ như
     sau  :       
                                    
                                    Đ êm qua tao mất trộm con gà
                                    Ai bắt thì mau khá thả ra
                                    Đứa lớn bảo ban cùng đứa bé
                                    Đàn ông nhắn nhủ với đàn bà
                                   Thả ra thì được chồng gần vợ
                                    Không thả e rằng con mất cha
                                    Nuôi nấng bấy lâu tao mới tiếc
                                    Coi chừng tiếng xấu sẽ đồn xa  .
                                  S áng hôm sau , ông Chánh Tổng giật mình vì ai đó đã
                  đã dán một bài thơ họa lại cạnh bài bài thơ của ông . Thơ rằng :

                                     Đ êm qua tao bắt trộm con gà
                                     Bắt được ngu gì lại thả ra
                                     Đứa lớn vặt lông cùng đứa bé
                                     Đàn ông xẻ thịt với đàn bà
                                     Phao câu béo ngậy chồng nhường vợ
                                     Cổ cánh thơm giòn con kính cha
                                     Nuôi nấng chi đâu tao phải tiếc
                                     Gà gần bắt hết tới gà xa   .
                               B ài thơ đã dùng đúng năm vần của bài xướng , đồng
                     thời sử dụng lại hết các từ cuối của các câu 3, 5 , 7 , chỉ thay
                     đổi những từ ở đầu và giữa câu nhưng đã tạo nên một   bài
                     họa độc đáo , ý tứ hóm hỉnh .  Đáng nể thay  !

                                                                      LÊ NGỌC THẠC sưu tầm .